De Vlaamse Nutsregulator ziet voorlopig geen meerwaarde in tijdsafhankelijke stroomnettarieven (time of use)

Begin augustus leverde Fluvius een studie op over tijdsafhankelijke of time-of-use (ToU) nettarieven. In die studie onderzoekt Fluvius of het wenselijk is een tijdsafhankelijke prikkel toe te voegen aan de distributienettarieven voor elektriciteit.

Lees: Onderzoeksrapporten - innovatie en studies | Fluvius & 2025_10_13_rapport_-_reactie_op_vervolgstudie_tou_en_injectie.pdf

Nelectra nam deel aan dit stakeholderoverleg dat Fluvius organiseerde in het kader van de studie ‘Time of Use & injectie’, uitgevoerd in opdracht van de Vlaamse Nutsregulator (VREG). In dat overleg bracht Nelectra de stem van de installateurs mee aan tafel en waakte ze mee over de praktische haalbaarheid van mogelijke beleidsaanbevelingen.

Werking capaciteitstarief bevestigd
Begin 2023 werden de nettarieven voor elektriciteit grondig hervormd. Sindsdien betalen gezinnen en kleine bedrijven een deel van de kosten voor hun gebruik van het net met een capaciteitstarief, het overblijvend deel met een kWh-tarief. De eerste positieve effecten van die hervorming zijn zichtbaar: het recent evaluatierapport van de Vlaamse Nutsregulator bevestigt dat het capaciteitstarief netgebruikers effectief aanzet om hun elektriciteitsverbruik te spreiden en het distributienet zo minder belast wordt.

Baten en risico’s van ToU-prikkel in kWh-tarief onduidelijk
Een nieuw rapport van Fluvius geeft nu aan dat een tijdsafhankelijk kWh-tarief een bijkomende stimulans kan geven om verbruik te verplaatsen van periodes waarin het distributienet momenteel zwaarder belast wordt naar andere periodes. Een inschatting van de precieze impact op het gedrag van netgebruikers en de netbelasting is er niet. Daardoor zijn de mogelijke baten en risico’s van een ToU-kWh-prikkel onduidelijk. Hoeveel netinvesteringen kunnen we in de toekomst vermijden? En kunnen met zo’n prikkel nieuwe pieken ontstaan op andere momenten? Daar hebben we onvoldoende zicht op.

=> Op basis daarvan concludeert de nutsregulator dat er onvoldoende grondslag bestaat om een ToU-kWh-prikkel in de nettarieven voor gezinnen en kleine bedrijven in te voeren: de onzekere baten van dergelijke bijkomende hervorming wegen niet op tegen de mogelijke risico’s, de bijkomende complexiteit voor netgebruikers en de implementatiekosten.

Tijdsafhankelijke kWh-signalen via de markt
Net als Fluvius is de nutsregulator voorstander om tijdsafhankelijke kWh-signalen in eerste instantie over te laten aan de leveranciers. Zij kunnen experimenteren met nieuwe contractvormen en flexibel inspelen op veranderende omstandigheden, zoals evoluties op vlak van negatieve marktprijzen. Wat verschillende leveranciers vandaag in praktijk al doen. Ze maken daarvoor gebruik van meetregime 3, of met andere woorden de kwartierwaarden, van de digitale meter. Het aanbod van contracten met tijdsafhankelijke prijzen (dynamische contracten, contracten met piek-/dalprijzen in vaste tijdzones) blijft groeien. De laatste maanden is er ook een duidelijke toename van het aantal netgebruikers dat overstapt naar meetregime 3. Op dit moment staan ruim 5% van de digitale meters al in dat meetregime (zie dashboard digitale meters, tweede tabblad).

Verder onderzoek naar tijdsafhankelijke verfijning capaciteitstarief
In zijn rapport onderzoekt Fluvius ook een tijdsafhankelijke verfijning van het capaciteitstarief. In het evaluatierapport concludeert de nutsregulator dat het capaciteitstarief netgebruikers niet tegenhoudt om in te spelen op tijdsafhankelijke prijsprikkels uit de markt. Wel kan er op specifieke momenten, tijdens zonnige lente- en zomermiddagen waarin de marktprijzen heel laag of zelfs negatief zijn, een spanning optreden tussen beide signalen. Met een systeem van ‘piekreductie’, waarbij piekverbruik tijdens dalperiodes minder zwaar doorweegt in de berekening van de maandpiek, of een andere ToU-kW-prikkel, zou die spanning kunnen verminderen.

De nutsregulator vraagt Fluvius om het potentieel van een dergelijke verfijning verder te onderzoeken. Zo moet het risico op het ontstaan van nieuwe pieken verder in kaart gebracht worden en is de begrijpbaarheid voor netgebruikers een belangrijk aandachtspunt. 

Geen ToU in nettarieven voor grote bedrijven en injectietarieven
Naast ToU nettarieven voor gezinnen en kleine bedrijven, bekijkt het rapport van Fluvius ook de mogelijkheden van een tijdsafhankelijke prikkel in de nettarieven voor grote bedrijven op het middenspanningsnet en voor injectie.

=> Fluvius concludeert dat de meerwaarde van een tijdsafhankelijke prikkel in de nettarieven voor grote bedrijven beperkt is. Andere maatregelen, zoals de verdere ontwikkeling van lokale en gerichte flexibiliteitsproducten, zijn efficiënter om de huidige congestieproblematiek op het middenspanningsnet aan te pakken.

Voor injectie adviseert Fluvius om de impact van toekomstige ontwikkelingen op vlak van negatieve prijzen en piekreductie af te wachten. Die kunnen ook bijdragen aan het verminderen van de injectiepieken. De Vlaamse nutsregulator sluit zich op beide vlakken aan bij de conclusies van Fluvius.